دنيا
بروڪلن مقدمو: پاڪستاني واپاري ٽرمپ ۽ ٻين اڳواڻن جي قتل جي منصوبي ۾ ملوث هجڻ جي دعواہ ڪري ڇڏي
پاڪستاني واپاري آصف مرچنٽ عدالت ۾ اعتراف ڪيو تہ ھن ٽرمپ، بائيڊن ۽ نڪي هيلي جي قتل جي منصوبي ۾ مدد ڪئي، پر سندس دعويٰ آھي تہ ايراني رابطيدارن جي ڌمڪين سبب ھو پنھنجي ڪٽنب کي بچائڻ لاءِ اھڙو قدم کڻڻ تي مجبور ٿيو.
بروڪلن ۾ هلندڙ ھڪ مقدمي دوران پاڪستاني واپاري آصف واپاري عدالت ۾ جيوري آڏو بيان ڏيندي چيو تہ ھن ايران جي اسلامي انقلابي گارڊ سان گڏجي ڊونلڊ ٽرمپ، جو بائيڊن ۽ نڪي هيلي جي قتل جي منصوبي ۾ مدد ڪئي هئي. ھن وضاحت ڪئي تہ ھن اھو سڀ ڪُجهہ پنھنجي رضا سان نہ پر پنھنجي ڪٽنب کي بچائڻ لاءِ مجبوريءَ تحت ڪيو. ھن جو اھو بہ چوڻ ھو تہ کيس يقين ھو تہ آمريڪي ادارا کيس ڪنھن بہ ممڪن نقصان کان اڳ ئي گرفتار ڪري وٺنديون.
47 ورھين جو واپاري عدالت ۾ اردو ترجمان وسيلي بيان ڏيندي چيو: “منھنجي ڪٽنب کي ڌمڪيون مليون ھيون، تنھنڪري مون کي اھو سڀ ڪُجهہ ڪرڻو پيو. مان دل سان اھو ڪم ڪرڻ نہ پيو چاهيان.”
واپاري جو بيان ڪيترن ئي لحاظ کان غيرمعمولي قرار ڏنو پيو وڃي، ڇاڪاڻ تہ ھن پراسيڪيوٽرن طرفان لڳايل بنيادي الزامن کان انڪار نہ ڪيو. ھن اعتراف ڪيو تہ ھن مبينا قاتلن کي ڀرتي ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي، پنج ھزار ڊالر اڳواٽ طور ادا ڪيا، ڊونلڊ ٽرمپ جي جلسن جي ھنڌن بابت تحقيق ڪئي ۽ ھڪ سياسي تقريب دوران فائرنگ جو منصوبو بہ ترتيب ڏنو.
تنھن ھوندي بہ، ھن عدالت کان اپيل ڪئي تہ سندس عملن سان گڏ انھن جي پويان موجود سببن تي بہ غور ڪيو وڃي. ھن زور ڀريو تہ اھو بہ ڏٺو وڃي تہ ڇا اھو شخص، جيڪو پنھنجي ڪٽنب جي جانين بابت خوف ھيٺ اھڙو قدم کڻڻ تي مجبور ٿئي، ان کي ساڳئي معيار سان پرکيو وڃي جيئن اھڙو ماڻهو جيڪو واقعي اهڙي نظريي جو پڪو حامي ھجي.
سرڪاري وڪيلن ھن موقف کي قبول ڪرڻ ۾ خاص دلچسپي ظاھر نہ ڪئي. آمريڪي اسسٽنٽ اٽارني نينا گپتا سڌي طرح سوال ڪيو: “توھان آمريڪا آيا هئا تہ مافيا سان لاڳاپيل ماڻھن کي ڀرتي ڪري ڪنھن سياستدان کي قتل ڪرائيندا، صحيح؟”
واپاري جواب ۾ چيو: “ها، اھو صحيح آھي.”
واپاري جي بيان موجب سندس زندگي جو رخ 2022ع جي آخر ۾ تبديل ٿيو، جڏھن تهران ۾ ڪُجهہ ماڻهن کيس اسلامي انقلابي گارڊ جي ھڪ انٽيليجنس اھلڪار سان متعارف ڪرايو. شروعاتي ڳالهہ ٻولهہ عام نوعيت جي هئي، جنھن ۾ حوالا ذريعي پئسن جي منتقلي ۽ ٻين غيررسمي ڪاروباري معاملن بابت بحث شامل ھو.
پر آھستي آھستي اھو رابطو وڌيڪ سنجيده ٿيندو ويو. واپاري جي چوڻ موجب، ان اھلڪار سندس ڪپڙن جي واپار جي سلسلي ۾ آمريڪا ڏانھن ٿيندڙ باقاعدہ سفرن کي نظر ۾ رکندي کيس نگراني کان بچڻ جا طريقا سيکاريا. ان کان پوءِ کيس اهڙا آمريڪي ماڻھو ڳولڻ جو ڪم سونپيو ويو جيڪي ايران لاءِ ڪم ڪرڻ لاءِ تيار ھجن. آخرڪار، کيس ھدايت ڏني وئي تہ ھو ڪو اھڙو ماڻھو ڳولي، جيڪو قتل ڪرڻ لاءِ تيار ھجي.
واپاري جن ماڻهن کي قاتل سمجهي ڀرتي ڪيو ۽ کين پئسا ڏنا، اھي دراصل ايف بي آءِ جا خفيہ اھلڪار هئا. کيس 12 جولاءِ 2024 تي گرفتار ڪيو ويو، يعني انھيءَ واقعي کان ھڪ ڏينھن اڳ، جڏھن پنسلوانيا جي شھر بٽلر ۾ ڊونلڊ ٽرمپ جي جلسي دوران ھڪ ٻئي هٿياربند شخص فائرنگ ڪئي هئي.
گرفتاري کان پوءِ واپاري جاچ ڪندڙن سان رضاڪارانہ طور ڳالهہ ٻولهہ ڪئي، پر سندس ۽ اختيارين جي وچ ۾ ڪنھن بہ قسم جو معاھدو طئي نہ ٿي سگھيو، جنہن کان پوءِ معاملو عدالت تائين پھچي ويو.
ھي مقدمو اهڙي عالمي صورتحال ۾ ھلي رھيو آھي، جيڪا ان وقت تصور کان بہ ٻاھر هئي جڏھن 2024ع ۾ الزام داخل ڪيا ويا هئا. گذريل هفتي، مقدمو شروع ٿيڻ کان ڪُجهہ ڏينھن پوءِ، آمريڪا ۽ اسرائيل ايران تي حملا ڪيا، جن ۾ ايران جو سپريم ليڊر آيت اللہ علي خامنائي مارجي ويو.
ڊونلڊ ٽرمپ جڏھن اي بي سي نيوز سان ڳالھائيندي ان ڪارروائي بابت سوال جو جواب ڏنو تہ ھن رڳو ايترو چيو: “مون کيس ان کان اڳ ئي ختم ڪيو، جو ھو مون تي وار ڪري.” جيوري کي ھدايت ڏني وئي آھي تہ ھو ھن ڪيس سان لاڳاپيل خبرن يا ٻاھرين معلومات کي نظرانداز ڪري ۽ پنھنجو فيصلو صرف عدالت ۾ پيش ڪيل شاهديءَ ۽ دليلن جي بنياد تي ڪري.
سرڪاري وڪيلن ھن هفتي جج ڏانھن موڪليل ھڪ خط ۾ واپاري جي “مجبوري” واري دليل کي رد ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي. انھن نشاندهي ڪئي تہ واپاري گرفتاري کان اڳ ڪڏھن بہ قانون لاڳو ڪندڙ ادارن سان رابطو نہ ڪيو، جڏھن تہ سندس چوڻ موجب ھو مھينن کان ايراني رابطيدارن سان لاڳاپي ۾ رھيو ھو.
ان کان علاوہ، ايف بي آءِ سان ٿيل سندس ابتدائي انٽرويوز ۾ بہ ڪنھن بہ قسم جي دٻاءَ يا ڌمڪي جو ذڪر موجود نہ ھو.
حڪومت جو موقف آھي تہ آمريڪا اندر ايراني اهلڪارن طرفان سندس نگراني يا ڪنٽرول ٿيڻ جي ڪھاڻي بعد ۾ ٺاهيل آھي ۽ ان جي حمايت ۾ ڪو بہ قابلِ اعتبار ثبوت موجود ناهي.
واپاري ھن اعتراض جو بہ جواب ڏنو. سندس چوڻ ھو تہ ھو ان بابت خاموش رھيو، ڇاڪاڻ تہ سندس رابطيدار کي ايران ۾ رھندڙ سندس مائٽن جا نالا ۽ پتا معلوم هئا. ھن اھو بہ چيو تہ کيس خدشو ھو تہ جاچ ڪندڙ شايد کيس حقيقت کان وڌيڪ خطرناڪ سمجهي رھيا ھجن.
جڏھن سندس وڪيل سڌو سوال ڪيو: “ڇا توھان ڪو وڏو جاسوس آھيو؟” واپاري ڪنڌ لوڏيندي جواب ڏنو: “نہ، بلڪل نہ.”
ٻئي طرف ايراني حڪومت آمريڪي اڳواڻن جي قتل جي ڪنہن بہ منصوبي جي سختي سان ترديد ڪئي آھي. واپاري جي وڪيلن کان تبصري لاءِ ڪيل درخواستن جو بہ ڪو جواب نہ مليو آھي.